Այսպիսի սերմնացան

Եվ էլի կլինի, ինչպես միշտ՝

անաղմուկ, բայց վստահ, լիիրավ

կտիրանան հողիս ու տանս,

տղամարդուս ու երեխայիս,

իմ բաժին սիրուն,
ողբերգությանս,

դափնիներիս,
բառիս...

Չեմ ասում սա իբրև նախատինք.

ես ճանկեր չունեմ կառչելու,
ու էլի չհուսաք պատերազմ,

ձեզ լինի բերքը, վայրի հավքեր,

ինչպես նաև հավեր ընտանի,

գազաններ գազազած,

խոզեր կենսախինդ,

ոչխարներ, կովեր և այլք ..

Սրտանց եմ ասում՝ ձեզ լինի,

ի՞նձ ինչ, թե ինչ համ ունի հացը,

եթե ես չեմ կարող սպասել

մինչև հատիկը հասնի։

Կքայլեմ՝ շաղ տալով սերմը

աշխարհի կլոր երեսին,

կքայլեմ անոթի ու թեթև,

և սնունդս կլինի իմ քայլքը։

05.08. 2015 թ.

ՊԱՐԱ-ՊԱՐԱ-ՆՈ-ՅԱ

Էս գլխից ասեմ՝ ես թեյնիկ չեմ։ Սուլոցիս չսպասեք, թե չէ կմնաք սպասող։ Ոչ էլ ուզում եմ նախշազարդ ինքնաեռ լինել, ձեզ լինի... Ծառ չեմ՝ ոչ փթթած, ոչ հատած։ Չսպասեք, թե մի օր կդալարեմ։ Կոճղը դուք եք, ուրիշ նստարան գտեք ձեզ։ Զարդատուփ էլ չեմ, պղնձե լար չեմ, «Մադոննա» սպասք չեմ, որ տանեք վերնիսաժ, վերավաճառեք։ Մերիլին Մոնրոն չեմ, Հիտլերը չեմ, Նապոլեոնը չեմ, ոչ էլ Կեսարը կամ Մակեդոնացին։ Մի խոսքով՝ հոգեբուժւթյան համար բացարձակ անհետաքրքիր երևույթ եմ, չտեսնված անհետաքրքիր։ Ընդաենը ի՞նչ։ Ո՞նց թե...

ՀԱՅ ՊՈԵԶԻԱՅԻ ԱՆԹՈԼՈԳԻԱ

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
(պոեմ)


Հայոց պատմություն      ............................................................................................. .....       1
Մատյան ողբերգության   ................................................................................................       101
Վերք Հայաստանի             ........................................................................................... .....      102
Սիրեցի, յարս տարան     ...................................................................................................      103

ԾԻԿ

Ծիկ... Ե՛ս եմ, եկել եմ։ Կարծում էիք՝ պրծե՞լ եք ինձնից։ Չէ՜-է։ Չերազեք։ Ես դեռ ողջ եմ։ Ավելի քան ողջ։ Ու հիմա էլ պրծում չունեք ինձնից հավիտյանս հավիտենից։
Ի՞նչ կասեք, տեսքս ո՞նց է շիրիմից նոր դուրս թռածի համար։

Հիշիր հուշերդ, ստուգիր հուշերդ

Իմ մանկության տան բակում,

ահռելի եղևնիների տակ

կանգնած եմ բահը ձեռքիս։

Հող էի փորում։

Հողից ծովի հոտ է գալիս։

Հեռվում լիճ կա։

Գորտեր են կռկռում։

Հանկարծ հիշում եմ՝

ԽԵՆԹԵՐԸ

Արևը սեթևեթում էր, երբ խենթը գնաց խենթուհուն հյուր։ Ճանապարհին նա զգաց, որ արևը ոչ թե սեթևեթում է, այլ այրում։ Բայց խենթուհին առավ նրան իր փեշի հովանու տակ և ինքն էլ պատսպարվեց նրա գրկի հովում։ Այսպես նրանք երկար-երկար խոսեցին հազարումի դատարկ ու անհետաքրքիր բաներից։

Բարձրաձայն հռհռում եմ

Առանց հեռախոսին նայելու գիտեմ՝ ինձ զանգողն ով է,

Եթե նույնիսկ նա զանգում է տարին մեկ անգամ

Կամ եթե ընդհանրապես պիտի չզանգի։

Գիտեմ, թե որ պահին կանջատվի լույսը,

Երբ հանկարծակի անձրև կսկսվի,

Երբ կլինի երկրաշարժ։

Տեսնում եմ՝ որ ուղղությամբ են թռչում

Կուպիդոնի արձակած նետերը,

Եվ ում սրտերն են խոցվելու ում սիրուց։

Գիտեմ, թե ամառվա որ օրը

Որ փողոցի վրա կդառնամ ուրիշ մարդ,

Ու ինչ զգեստ կլինի այդ պահին իմ հագին…

Այնքան զվարճալի են իմ փորձերը

Ինձնից ինչ-որ բան թաքցնելու,

Ինձ ֆռռացնելու, խաբելու, մոլորեցնելու,

Հոգեկան ախտորոշումների սպառնալիքները,

Բանական բացատրությունները,

Կասկածների համառ սերմանումը…

Բարձրաձայն հռհռում եմ։

Շշուկներ անդրաշխարհից

Մթնով է ծաղկել խնձորենին.

Աչքերիս հետ բացվեցին կոկոնները,

Որ լուսաբացին պատուհանից

Տեսնեմ անակնկալ։

Գիտեմ, թե որ հին սերս է

Ուղարկել այդ մեծ ծաղկեփունջը։

Էս ինչքան երկար ապրեցի.

Հին սերեր ունեմ դիզած երկնքում…   

Մենք ընտրովի ենք հավատում.

Մեր մեռյալները մեզ հետևում են
Երբ կարիք ունենք օգնության,

Իսկ երբ կուզենային հետևել՝ օ՜, ո՜չ,

Թող մոտ չգան մեր անկողնուն,

Տարփանքի մեջ մենք անհավատ ենք։

Կատաղի կենակցման բղավոցներում

Լսե՞լ եք շշուկներ անդրաշխարհից...

Ծաղկած խնձորենին ձայնով ծանոթ

Շշնջում է՝ ապրիր, ձագս… 

Բայց այնպե՜ս տխուր է ասում։

Ասես ուզում է՝ չապրեմ։

16.05.15

Աշնան վերջին օրերը

***
Ի՜նչ լավն են աշնան վերջին օրերը։ Հոգնած մեղուները ծաղիկներից վերջին նեկտարն են քաղում։
Ու ես էլ արդեն մահու չափ հոգնած եմ ու երջանիկ։ Ես այլևս չեմ գրելու նամակներ, չեմ շպարվելու ու չեմ շտապելու ժամադրութան։ Ես այլևս չեմ խանդելու ու... Ու ոչինչ։
Այսօր ես ամենագեղեցիկ աղջիկն եմ, իմ սեր։ Բոլորը նայում են իմ ծածանվող մազերին, բոլորը երազում են խմել իմ աչքերը։ Բոլորը երազում են նմանվել մեղուների...
Եվ ես այսօր որոշել եմ վտարել քեզ իմ օրվա եռանկյունաչափությունից, որի բոլոր անկյունները լցված են քեզնով։Առավոտյան ես կթափառեմ մենակ, ճաշին մենակ կզվռնեմ, իսկ երեկոյան դու կարող ես գտնել ինձ պոռնիկների շարքում...

ՄԱՆԻՖԵՍՏ

Որբևայրի թառանչներից մարմնիս վրա ցան է առաջանում։
Ինչո՞ւ լինել այդքան տգեղ։ Ինչո՞ւ լինել այդքան մերժված ու լքված։ Եվ հեկեկոցներով ողողել տիեզերքը։
Ես իմ կուսաթաղանթի ձեռը կրակը չեմ ընկել, ժամանակին հարցերը լուծել եմ ու հիմա դրանից պատմություն չեմ սարքում։
Պատմություն թող սարքեն պատմագիրները, որ տարագիրները սփոփվեն կռունկներով։
«Քելե, լաո»-ն իմ երգը չէ։ Դո՛ւրս կորեք իմ տնից, մոնղո՛լ- թաթա՛ր- պարսի՛կ- արա՛բ- սելջո՛ւկ- մելջո՛ւկ... Ես տանտերն եմ, և «Քելե, լաո»-ն ձեզ լինի։

Քո պահապան հրեշտակը

Իմ հիվանդ սիրտ՝ ջերմող ու տնքացող,
Ես գրկել եմ քեզ ու հեքիաթ եմ պատմում։
Ես չունեմ այս կյանքում այլ երազանք՝
Բացի նրանից, որ քո ջերմությունն իջնի։
Ես կվազեմ դեղի հետևից, թրջոցի, ջրի,
Ես չեմ քնի գիշերը և չեմ քնի ցերեկը,
Մշտարթուն կհետևեմ, որ էլ չմրսես,
Որ չընկնես, որ քեզ վնաս չտաս։
Ու այդպես կլինի մինչև օրերի ավարտը.
Ես քո պահապան հրեշտակն եմ ցմահ։
Էլ ի՜նչ առաքելություն, ի՜նչ գեղեցկություն,
Ի՜նչ տղամարդ, ի՜նչ սեր, ի՜նչ կյանք...

Իմ կյանքն ավարտվեց այն պահին, երբ դու ծնվեցիր։
Ինչո՞ւ համառորեն չեմ ուզում սա հասկանալ։

13.05.15

Քամուց քշված

Ես՝ ինչպես մի առագաստանավ,
հրդեհվող առագաստով,
որ քամուց ավելի է բոցավառվում,
չեմ կորցնում հույսս։
Քամին ինձ հեռացնում ու հեռացնում է ափից,
որից պոկվել եմ անաստղ գիշերով,
և թույլ չի տալիս մոտենալ այլ ափերի,
որտեղ կարող եմ առնել հանգիստ։
Քամին ինձ քշում է բաց ծով՝
դեպի անապատը ջրերի,
որ անօգնական բոցկլտամ ու ծխամ,
որպես գեղեցիկ զարդ՝ ծովի ահռելի կրծքին։
Չկա փրկություն այս խելագար ընթացքից...
Ես ասում եմ՝ կմտածեմ այդ մասին վաղը,
և վաղն եմ կրկնում նույնը,
և հաջորդ օրը...

Եվ հույսս այն է, որ ի վերջո
կրակն ու ջուրը կհանդիպեն։

  13.05.15

շարային տողեր շարքային Հ-ին

ԿՅԱՆՔՆ ԱՌՋԵՎՈւՄ Է
ժամանակն է որ ընտանիք դառնայի
տունուտեղ դնեի և այլն
ընկերուհիներս մեծ երեխաներ ունեն
սիրող ամուսիններ
ոմանք նաև սիրեկան
ով ոնց
իսկ ես դեռ չեմ որոշել ինչ եմ ուզում դառնալ
ինչով եմ ուզում զբաղվել
հետաքրքրություններիս շրջանակը
և այլն
ընկերներս ձեռ են առնում
զինակոչիկի սիրած առջիկ էլ դառար

ՀԵՂԱՓՈԽՈւԹՅՈւՆ ՉԷ ՄԻ

առանց քեզ հաց չեմ ուտում

հեռուստացույց չեմ նայում

չեմ քնում չեմ արթնանում

առանց քեզ չեմ լողանում

մազերս չեմ սանրում

շորերս չեմ լվանում

կինոն կինո չի առանց քեզ

միտինգը միտինգ չի

երթը երթ չի

Նիկոլը անգամ էլ էն չի

ո՞նց եմ հեղափոխություն անելու

առանց քեզ

2007

«Անտերուդուս» գրքից

Կեսգիշեր

Կեսգիշերից դեռ մի քիչ պակաս է։

Հյուրերը հենց նոր հեռացան, և դուռը շրըխկաց։ Ափսեների կույտը սպասում է ինձ։ Իզուր...
Քամին մտել է փեշիս տակ։ Հետևից ինչ-որ մեկը արձակում է մազերս ու քաշում։ Նրա շնչից սուրճի համ է գալիս։ Իսկ գիշերն ասես ամենևին էլ գիշեր չլինի, այլ պաղպաղակ...
- Ինչո՞ւ ես պաղպաղակը քսում մարմնիս...

Նրանք ոտքերիս տակ

***
Նրանք ոտքերիս տակ պատվանդան են դրել։
Նրանք համբույրներով են օծում ոտքերս։
Նրանք փաղաքշում են թմբկաթաղանթս աղոթքներով։

Ես գիտեմ, թե ով ես դու

***
Ես գիտեմ, թե ով ես դու։
Այն պահին, երբ քո ձեռքերը պատառոտում են մարմինս, և շուրթերդ քնքշաբար հոշոտում են կուրծքս, ես բացում եմ աչքերս ու քո թևատակից նայում դիմացի հայելուն. մենք ենք՝ մեր մերկ մարմիններն ու հոգիները՝ ցայգալույսով ողողված։ Հետո նայում եմ փակ կոպերիդ և նրանց հայելու միջով ընկնում քո լաբիրինթոսները։

Իններորդ ալիք

- Ի՜նչ իմաստ դիմադրելու մեջ,

ալիքների հետ կռիվ տալու,

պայքարելու, հակառակվելու,

ի՞նչ տարբերություն, թե որ կողմ կլողաս,

երբ ոչ մի կողմում ափ չի նշմարվում…-

հոգնելով՝ այսպես խոսեցի ինքս ինձ հետ,-

Դիետա. օր առաջին

Ես նորից գալիս եմ դեպի քեզ, իմ մարմնիկ,
ուրիշ ճար չունեմ քեզ սիրելուց բացի,
բաժանվել քեզնից ոչ, չեմ ուզում,
և լինել քայքայմանդ վկան՝ նույնպես։

Արձակ բանաստեղծություններ

***

Եկե՞լ ես։ Շատ մի հապաղիր դռան մոտ, շուտ ներս մտիր։ Մտիր համարձակ և ուրախ։ Պայծառ ժպիտովդ լցրու հոգիների խոնավ անկյունները, բայց աշունից պահված մի քանի չոր տերևները մի փշրիր։ Թող քո բերած ուրախության ծովի մեջ լուծվի այդ մի քանի կաթիլ թախիծը։ Ականջ դիր հոգու պատմություններին, ուրախացիր անկեղծ և անկեղծ տխրիր։ Միայն երկար մի մնա այնտեղ, ուր հյուր ես։ Գողացիր այն, ինչ եկել ես գողանալու և թող այն, ինչ պիտի թողնես ու... Անհայտացի՛ր՝ անավարտ թողնելով խոսքդ։ Եվ այնժամ դուռը հետևիցդ չի շրխկա ձանձրացած ու չի ասի՝ գնաց վերջապես։

Դուռը զարմանքից բաց կմնա ու արցունքոտված աչքերով կափսոսա՝ ի՜նչ շուտ գնաց։

1995